قاسم بن يوسف ابو نصرى هروى
191
ارشاد الزراعه ( فارسى )
جوز جوز - گرم و خشك است ترياق زهرهاست آنچه از گزندهها و غيرها بگزند ، چون مغز جوز خورد ، فائده تمام دارد اما دهان بجوشاند . مصلح وى ترشى يا آب كامه ، جالينوس حكيم گويد چون جوز خورد بود آب پشت بيفزايد . شعر جوز آمده پرفايده و هست ز جمله * ترياق بهر زهر و در آن درد ضمان است جوز دست مال و رسمى را از درخت اصلى و يا آنكه پيوندى باشد پانزده روز در آب نموده ، در قوس بذر نمايند و در ثور آب دهند و در محافظت آن سعى و اهتمام نمايند كه پنج سال را در بار مىآيد و اگر كسى جوز را به همان موضع بكارد كه درخت در آنجا خواهد كشت تا هم آنجا برويد و حاجت نبود كه جاى ديگر بكارند و باز نقل كنند بهتر باشد ، چه درخت جوز را خاصيت آنست كه ريشه كه بزرگترين باشد در زمين جا نموده خود را به نم مىرساند پس در وقت نهال كندن و جاى ديگر كاشتن خلاصهء ريشهء آن گسسته گردد و خلل پذيرد و هرجا كارند در سبز شدن آن دغدغه است جالينوس حكيم گويد كه كاشتن نهال جوز در سردسير بايد و زمين خشك و چون خواهند جوز كارند جوز را پنج شبانهروز در شراب كهنه آغشته كنند يا در بول كودك نابالغ و بعد از آن كارند و چون ببار آيد پوست جوز تنك بود و در وقت كاشتن ملاحظه كنند كه سر جوز يعنى آن جانب كه متصل بدرخت نيست بجانب بالا بود .